PHIL's PIANO SERVICE 

Boogie Phil is niet enkel een gedreven pianist …

Stemmen

stemsleutel - stemvork
Afhankelijk van een aantal factoren zoals, hoe regelmatig de piano gestemd wordt, de algemene conditie en de ouderdom kan het zijn dat een piano een stuk lager staat van toonhoogte dan het gebruikelijke 440 Hz. Dit kan een kwarttoon zijn, een halve toon en in extreme gevallen zelfs een hele toon of meer, wat normaal is wanneer er jarenlang (soms decennialang) geen stembeurt meer aan te pas gekomen is. In dit geval dient de piano eerst op toon gebracht te worden om pas daarna definitief te worden fijngestemd. Dit kan 2 à 3 uur in beslag nemen. Bij jaarlijks stemmen stelt dit probleem zich uiteraard niet en duurt het ongeveer 1 uur (of minder) om een piano te stemmen.
Bij oude piano’s kan door roest op snaren, stempinnen en andere metalen onderdelen het op toon brengen voor problemen zorgen. Als meerdere snaren breken onder de grotere spanning en dus vervangen moeten worden kunnen de kosten immers hoog oplopen, zeker wanneer bassnaren (met koperwinding) het begeven. Een oude piano volledig opnieuw besnaren is meestal veel te duur in verhouding tot de kwaliteit van het instrument (dit geldt ook voor andere zware reparaties). In dit geval kan op aanvraag op een lagere toonhoogte gestemd worden, wat echter niet aan te raden is om diverse redenen. De piano klinkt dan wel weer min of meer zoals hij zou moeten maar op een te lage toonhoogte, wat de ontwikkeling van het muzikaal gehoor niet ten goede komt en wat er voor zorgt dat samenspelen met andere instrumenten onmogelijk is. Bij oude piano’s met een gebarsten of versleten stemblok is stemmen sowieso onmogelijk doordat de stempinnen de greep op het stemblok verloren hebben. Zich een nieuw (of degelijk tweedehands) instrument aanschaffen is hier natuurlijk de beste oplossing. Voor wie één en ander te duur uitvalt kunnen huurkoop-formules een uitweg bieden!
In ieder geval is het aan te raden bij de aankoop van een tweedehandspiano bij particulieren of niet gespecialiseerde zaken, de piano in kwestie eerst te onderwerpen aan een grondige expertise. Een piano kan er immers heel goed uitzien, maar aan zeer ingrijpende en dure herstellingenwerken toe zijn. Oppassen dus bij aanschaf van particuliere tweedehandspiano's!

pianomechaniek
Naast ‘vals staan’ kan een piano ook allerhande technische mankementen vertonen zoals o.a.
• loszittende hamers, opstoters of dempers.
• gebroken of ontbrekende veertjes, viltblokjes ...
• afgebroken kapsels, hamerstelen, dempers, ...
• teveel wrijving op de kernstiften.
• toetsen die om diverse redenen blijven haperen.
• snaren die gebroken zijn of ontbreken.
• toetsen met teveel zijwaartse speling.
Dit en nog veel andere zaken kunnen ervoor zorgen dat de piano in kwestie amper nog te bespelen is en al helemaal niet meer te stemmen is. Veel kleine herstellingen kunnen ter plaatse gebeuren en een piano die op het eerste gezicht enkel nog goed is voor de schroothoop is in sommige gevallen met een aantal eenvoudige ingrepen en een grondige stembeurt weer helemaal de oude.
Een pianomechaniek kan echter ook zodanig gehavend zijn door jarenlang intens gebruik, gebrek aan onderhoud, schommelingen in temperatuur en luchtvochtigheid enz. dat het beter is om ineens de mechaniek te verhuizen naar de werkplaats en grondig aan te pakken. De piano is dan wel tijdelijk buiten gebruik. Alvorens daartoe over te gaan wordt de piano eerst gestemd en onderworpen aan een expertise. Een aantal essentiële onderdelen zoals stemblok, zangbodem en frame moeten namelijk in goede conditie zijn alvorens verdere stappen te ondernemen. Het heeft bijvoorbeeld geen zin een mechaniek te reviseren van een piano met een gebarsten stemblok, want hij zal sowieso niet meer te stemmen en dus niet meer te bespelen zijn!
Na goedbevinding kan gekozen worden voor een gedeeltelijke of volledige revisie. Bij gedeeltelijke revisie (zonder garantie) worden de meest dringende problemen aangepakt, zonder volledige demontage. Bij volledige revisie (met garantie) wordt de mechaniek wel geheel gedemonteerd, alle onderdelen één voor één uitgetest en volledig in orde gebracht. Ook eventuele verborgen fouten kunnen op die manier worden opgespoord en verholpen. Daarna worden de hamerkoppen opgeschuurd, de mechaniek grondig gereinigd en alles terug gemonteerd.

Afregelen
Na de revisie wordt de mechaniek terug in het instrument geplaatst en volledig afgeregeld. Ook de toetsdiepte en -hoogte wordt aangepast. Dit gebeurt in een aantal stappen en kan 3 tot 8 uur in beslag nemen. Zonder dit alles is de mechaniek niet meer ‘compatibel’ met de piano door de minuscuul kleine verschillen in afmetingen tussen oude en nieuwe viltjes, veertjes en andere vervangen onderdelen. Tevens zijn de hamerkoppen afgeschuurd wat een klein verschil in afstand tot de snaren met zich meebrengt. Dit zorgt ervoor dat hamers dubbel aanslaan of blokkeren, dempers onvoldoende dempen en de piano helemaal niet goed aanvoelt bij het bespelen. Na het afregelen zijn al deze problemen echter van de baan en is de piano opnieuw in prima conditie.
Nieuw aangekochte piano’s die intens worden bespeeld dienen meestal na een aantal jaren te worden bijgesteld. Dit duurt doorgaans niet langer dan 2 à 3 uur en kan worden gecombineerd met een stembeurt.
Volledige restauratie en zware herstellingswerken (Nieuwe stemblok, herbesnaren en herpinnen, reparatie van zangbodem, meubelrestauratie enz.) vallen niet onder mijn actie-terrein.
Wat er wel onder valt :Voor aankoop of huurkoop van nieuwe of degelijke tweedehandspiano’s, verhuur (ook concertvleugels) en piano-verhuizing verwijs ik graag naar de website van collega Chris Taerwe.
www.quatremains-pianos.be
• 50 € voor een routine stembeurt (1 uur werk) in Gent centrum. Een kleine meerkost voor de rand en omgeving.
• 30 € / u vanaf het tweede uur wanneer langer dan 1 uur werk ter plaatse, b.v.b. op toon brengen en kleine herstellingen.
• 25 € / u voor revisie en reglage van mechaniek en voor grotere herstellingswerken.
Neem gerust contact op voor een stembeurt, expertise en/of vrijblijvende prijsofferte. Na een grondige check-up blijkt misschien dat uw oude piano mits een stevige opknapbeurt goed is voor opnieuw vele jaren speelplezier.
Filiep Ketels GSM : 0476 776 731 (of per e-mail bij 'contact' uit het menu).